Beautiful Brazil

De laatste twee weken hebben we aardig wat kilometertjes afgelegd. Van Rio naar Porto Alegre, van Porto Alegre naar Campo Grande, van Campo Grande via via naar São Luis, en vervolgens naar Fortaleza en Jericoacoara. Laten we maar beginnen bij Porto Alegre. Porto Alegre was koud, heel koud. Onze backpacks waren niet ingepakt op dit soort temperaturen en de meeste van ons zijn dan ook, in meer of mindere mate, met een verkoudheid vertrokken. De stad had weinig te bieden maar we hadden het geluk daar wat mensen te kennen. Zij hebben ons meegenomen en daardoor hebben we een paar leuke avonden gehad. Daarnaast hebben we op zondag een voetbalwedstrijd van Grêmio, één van de plaatselijke teams, bezocht. En dat was het eigenlijk wel. Na drie volle dagen waren we dan ook wel klaar met Porto Alegre.

Van Porto Alegre zijn we via São Paulo naar Campo Grande gevlogen. Ware het niet dat onze vlucht in verband met slecht weer moest uitwijken naar Curitiba. Gelukkig was het mogelijk om vanuit Curitiba direct naar Campo Grande te vliegen. Echter, deze directe vlucht vertrok pas zes uur later. Eigenlijk kwam het wel goed uit aangezien er nog niets definitiefs geregeld was voor de Pantanal. De Pantanal is een zeer groot moerasgebied in het westen van Brazilië dat zich uitstrekt tot in Bolivia en Paraguay. Het is mogelijk om tours te boeken voor in het gebied en dat was dus wat we nog moesten doen. Dankzij onze vertraging slaagden wij er nog in een goede deal te maken met een agent. Deze agent regelde een all-in pakket met transfers, overnachtingen, tours en maaltijden. Ideaal!

De eerste bestemming was Corumba. We werden hier opgevangen in een lodge die alleen bereikbaar was per terreinwagen. De lodge was goed verzorgd en we werden verzocht ons na een half uur te melden voor de eerste tour: een boottocht over de rivier. De drie uur durende boottocht vond plaats aan het einde van de middag waardoor we de Pantanal zowel in het licht als in het donker te zien kregen. Wat was het er mooi. Zoveel groen, zoveel rust, zoveel dieren. De Pantanal staat bekend om zijn 'dierdichtheid'. Er leven erg veel dieren per vierkante kilometer. Tijdens de tocht kwamen we onder meer kaaimannen, capibara's, apen en papegaaien en toekans tegen. Erg mooi om de dieren in het wild te zien leven. De nacht was glashelder, geen wolkje aan de hemel, en in de Pantanal zijn zo goed als geen kunstmatige lichtbronnen. Hand in hand met de duisternis kwam dan ook een indrukwekkende sterrenhemel tevoorschijn. Een sterrenhemel zoals ik er nog nooit één gezien heb en waarschijnlijk ook niet vaak meer gezien. De dagen erna hebben we nog een aantal activiteiten gedaan. We zijn wezen paardrijden, piranhavissen, we hebben een zonsopgang bekeken, gehiked en een jeepsafari gemaakt. Na twee volle dagen zijn we vertrokken richting Bonitio, een plaatsje dat aan de rand van de Pantanal ligt. Hier hebben we nog gesnorkeld in kristalhelder water waar ontzettend veel vissen in zwommen. Pantanal was een superervaring. Het enige vervelende waren de muggen. Muggen, muggen, muggen. Zoveel muggen. Wat dat betreft waren we allemaal blij dat we weg waren!

Vanaf Bonito begon de langste trip van onze reisperiode. Drie bustransfers, vier vluchten en 30 uur later kwamen we eindelijk aan in de hemel op aarde: Jijoca de Jericoacoara. Ik schrijf dit verslag vanaf een rustig terrasje met een uitzicht op een mooi blauwe zee en op de achtergrond grote witte duinen terwijl de zon achter mij aan het opkomen is. Het dorpje is klein en alleen bereikbaar per terreinwagen. Alles gebeurt hier in een versnelling lager, zelfs voor Braziliaanse begrippen. Als je ergens wilt relaxen is dit dé plek bij uitstek. Mooie stranden, heerlijk warme zee, palmbomen, mooie natuur, geen auto's, geen massatoerisme, en heel, maar dan ook heel veel rust. Als je iets anders wil dan rust dan kan dat ook. Wij hebben bijvoorbeeld deelgenomen aan een buggytocht door de duinen. Heel erg mooi. Onderweg alsnog het eerder genoemde portie rust gekregen tijdens onze stops bij twee lagunes. De tweede lagune, Lagoa Paraiso, was zoals de naam al doet vermoeden paradijselijk. Met geen pen te beschrijven. De komende dagen zullen wij op onze surfboards doorbrengen. Heerlijk.

Wat is Brazilië toch een mooi land...

Favelas

Na vijf lange weken onderzoek was het gedroomde moment dan eindelijk de daar: de reisperiode begon! Na op vrijdag de conceptversie van ons onderzoeksrapport naar de docenten te hebben verstuurd waren wij volledig vrij van verplichtingen. Dat is niet helemaal waar want op zaterdag stond nog een groepsuitje gepland. Wat we die dag gedaan hebben zal me nog lang blijven; we hebben een aantal favelas van Rio bezocht. Van de 14 miljoen inwoners die Rio telt wonen er maar liefst vijf miljoen in die zogenaamde favelas. Favelas zijn arme wijken waar de controle vaak niet wordt uitgevoerd door de politie maar door drugsbendes. De veiligheid en toegankelijkheid van deze favelas verschilt. De ene favelas is vrij toegankelijk en relatief veilig. Met de nadruk op relatief want echt veilig is het er echt niet. Andere favelas worden gecontroleerd door drugsbendes en zijn normaliter ontoegankelijk. Jullie vragen je waarschijnlijk af dat als het zo gevaarlijk, hoe het dan kan dat 25 Nederlandse studenten zich er gewoon kunnen vertonen. Een contact van het bestuur is Nanko van Buren, directeur van IBISS. IBISS zet zich in om de leefbaarheid van de favelas en het toekomstperspectief van kinderen uit deze favelas te verbeteren. Hiervoor ontvangt het project en vooral Nanko veel respect van de 'normale' bewoners maar ook van de drugsbendes. Onder begeleiding van IBISS was het dus mogelijk een favela te bezoeken.

De dag begon met een transfer van het hotel naar een favela die in 2010 gepacificeerd was. Deze pacificering betekent dat het leger en de politie de leiding hebben overgenomen. De overname van Vila Cruzeiro, gelegen in het beruchte Complexo do Alemão, ging niet zomaar. Duizenden zwaar bewapende soldaten en politieagenten hebben in 2010 de wijk bestormd met helikopters en pantservoertuigen. Het zag er nu vrij vredig uit. We hebben een tour gemaakt achter op een motortaxi, een veelgebruikt vervoersmiddel in verband met de smalle straatjes en steegjes. Erg mooi om te zien. De wijken die vaak tegen heuvels opgebouwd zijn hebben mooie uitkijkpunten over de stad. Van de gepacificeerde wijk zijn we met de busjes naar Terra Incantada gegaan. Een wijk waar nog wel veel criminaliteit was. Dit was een vrij jonge wijk. Iets wat te zien was aan de krotjes waar mensen in leefden. In Vila Cruzeiro waren eigenlijk alleen bakstenen huisjes te zien. Hier hebben we een project van IBISS bezocht en hebben we gesproken met een ex-bendeleider die zich heeft aangesloten bij het project. Criminaliteit was hier niet echt zichtbaar, het vond plaats achter gesloten deuren. Dit in tegenstelling tot Vila Alianca, de laatste wijk die wij bezocht hebben. Deze wijk werd volledig gecontroleerd Terca Commando Puro, één van Rio's drugsbendes. De wijk was afgesloten met roadblocks en overal waren bendeleden te zien. Ze waren vrij gemakkelijk te herkennen aan hun pistolen, machinegeweren en granaten. Erg onwerkelijk om mensen daar zwaar bewapend rond te zien rijden op dure motoren en openlijk drugs te zien dealen. We hebben daar een potje gevoetbald tegen de locals, uiteraard verloren. Daarna een barbebecue en toen zat de enerverende dag erop.

Aangezien we iets terug wilden doen en nog een paar dagen in Rio zouden blijven hebben we aangeboden om een dagje mee te werken met het project in Terra Incantada. Zo gezegd zo gedaan. Dinsdag hebben we daar klusjes gedaan. Op z'n Braziliaans weliswaar. Dat wil zeggen dat het tempo er niet echt in zat. Als je een dagje meeloopt, wordt duidelijk waarom alles hier zo lang duurt. Soms best frustrerend voor een Nederlander!

Tussendoor hebben we het Christusbeeld en de beroemde trappen (ondermeer bekend van de clip van Snoop Dogg - Beautiful) van Lapa bezocht. Allebei erg leuk. Vooral het uitzicht en de zonondergang bij het Christusbeeld waren adembenemend.

Op het moment van schrijven zit ik in het vliegtuig van Rio naar Porto Alegre. Één van mijn reisgenoten heeft hier een oud-klasgenoot. Via via kennen we nog een jongen. Zij zullen ons de stad laten zien. De stad schijnt een stuk kouder en meer Europees te zijn dan wat we tot nu toe hebben gezien. Ik ben erg benieuwd!

Good bye Sampa. Hello Rio.

Time flies when you’re having fun.En fun is wat ik de afgelopen vier weken gehad heb. De oplettende lezer heeft het al op kunnen maken uit de eerste zin; de tijd is echt voorbij gevlogen! Vier weken geleden kwamen we in São Paulo aan. We kenden niets. Vier weken later voelde het toch al aardig vertrouwd. En daarom was het ook erg jammer om weg te gaan. Aan de andere kant, we zitten nu in Rio. Een redelijk alternatief lijkt me zo. Laten we het zo stellen: ik vond het jammer om weg te gaan maar had ook erg veel zin in Rio.

Het weekend voorafgaand aan ons vertrek uit Sampa hebben we een koffieplantage bezocht. Klinkt erg oubollig maar het was een erg leuke ervaring. De nacht ervoor heb ik met een paar reisgenoten een feestje bezocht dus voor ons was 8 uur ’s morgens vertrekken wat aan de vroege kant. Gelukkig kregen we in de bus uitgebreid de mogelijkheid om onze beperkte nachtrust nog met een aantal broodnodige uurtjes te verlengen. Uiteindelijke kwamen in een tot op zekere hoogte fitte staat aan op de koffieplantage. De dag begon met een verhaaltje over de geschiedenis, gevolgd door een rondleiding over de plantage. Een oud Braziliaans mannetje met 50 jaar ervaringdemonstreerdetijdens de rondleiding hoe de koffiebonen met de hand werden geplukt en hoe de bonen vervolgens van het restafval werden gescheiden. Degene die de behoefte had mocht ook een poging wagen en die kans kon ik niet laten schieten. Mijn grote voorbeeld was naderhand nog steeds mijn grote voorbeeld want dat ik geen 50 jaar werkervaring had werd al snel duidelijk. Al met al was het uiteindelijk nog wel een redelijke eerste poging. Het bezoek aan de koffieplantage werd afgesloten met een gezamenlijke lunch bij een uitgebreid buffet.

Vrijdag 25 mei zijn we om 14:30u vertrokken richting Rio de Janeiro. Onderweg hebben we twee nachten doorgebracht in Paraty, een koloniaal stadje aan de Braziliaanse kust tussen São Paulo en Rio dat bekend staat om zijnkarakteristiekeen authentieke historische centrum. Tijdens het weekend was er een soort volksfeest gaande. Dit resulteerde in gezellige avondtafarelen waar het hele dorp, jong en oud, op af kwam. Zaterdag hebben we overdag deelgenomen aan een cruise. Deze vijf uur durende boottocht bracht ons, onder leiding van een bandje dat Braziliaanse muziek speelde, langs de mooiste stranden in de omgeving Paraty. En mooi waren ze. Zondagmorgen hebben wekajaksgehuurd en zijn we met z’n achten richting de nabijgelegenmangrovengepeddeld. Een mangrove is een plek waar de jungle doorloopt in het water. De tocht nam heen en weer ongeveer twee uur in beslag en zorgde bij ons als ongetrainde peddelaars voor de te verwachten verzuring. Maar het was absoluut de moeite waard; demangrovewaren prachtig.

Zondagmiddag 14:30u zijn we met een gecharterde bus begonnen aan de vier en een half uur durende reis naar Rio. De busreis verliep soepeltjes en we kwamen op tijd aan in ons hotel aan Praia de Copacabana, het stand van de wijk Copacabana. Het hotel zelf is niet van dezelfde kwaliteit als ons hotel in São Paulo maar de locatie is daarentegen perfect. Het ontbijt vindt plaats op de twaalfde verdieping en vanaf daar kijk je uit over de Copacabana, met op de achtergrond Pão de Açúcar (of Sugarloaf Mountain in het Engels), de wereldberoemde berg aan het einde van het vier kilometer lange strand.

Het laatste weekje van deonderzoeksperiodeis aangebroken. Uiteindelijk kunnen we toch wel zeggen dat het onderzoek niet geheel zonder succes is geweest. Aanvankelijk hebben we nog wel eens getwijfeld aan of de opdracht wel haalbaar was. Momenteel zijn we druk bezig met het schrijven van het onderzoeksrapport. De planning is om vrijdag de eerste conceptversie naar de begeleidende docenten te sturen. En dan begint ein-de-lijk de reisperiode. Het is bijna niet voor te stellen maar het wordt alleen nog maar mooier...

Pesquisa, Festa e Futebol

De eerste periode is voorspoedig verlopen. Tijdens de weekdagen werken wij van 9 tot 5 aan ons onderzoek. Helaas is het hier vroeg donker dus echt van de zon genieten kunnen wij doordeweeks doorgaans niet. De verloop van ons onderzoek kent toppen en dalen. Sommige dagen heb je echt het gevoel dat je iets bereikt hebt, andere dagen zijn minder bevredigend. Donderdag 3 mei hebben wij onze eerste afspraken gehad. De dame met wie we onze eerste afspraak hadden, een medewerkster van Sindipecas, de brancheorganisatie van auto-onderdeeldistributeurs, was erg vriendelijk en minstens zo behulpzaam. We hebben veel informatie van haar gekregen waar wij op verder kunnen borduren. ’s Avonds hadden wij onverwachts een afspraak met een potentiële distributeur. Deze afspraak stond eigenlijk gepland voor de dag erna, vrijdag. Zonder al te veel voorbereiding hebben we toch een goed beeld kunnen geven van het product en de toepasbaarheid. Resultaat: de man was enthousiast en wilde verder praten met onze opdrachtgever.

Naast de serieuze zaken is er uiteraard ook ruimte voor ontspanning en vertier. Onze week kent drie avonden waarop gezamenlijke activiteiten gepland staan: dinsdag commissieavond; woensdag mannen- of vrouwenavond; en op de vrijdag vindt een gezamenlijke borrel plaats. De eerste twee worden over het algemeen ingevuld met samen eten en wat er op de laatste gebeurt lijkt mij duidelijk. De gezamenlijke borrel van onze eerste vrijdag vond plaats in een discotheek waar een sambafeest gehouden werd. Even wennen maar uiteindelijk een leuke avond gehad. Het was de bedoeling om op tijd naar huis te gaan aangezien we de volgende ochtend vroeg zouden vertrekken naar Itajubá, een universiteitsstad in deelstaat Minas Gerais, waar een feest georganiseerd werd. De autorit, mogelijk gemaakt door Rodrigo, de buddy die had aangeboden ons mee te nemen naar het feest, duurde in totaal zo’n vier uur. Ondanks het feit dat ons voornemen om de dag ervoor vroeg naar huis te gaan totaal niet was uitgekomen was de vier uur durende rit alles behalve een straf. Voor het eerst sinds onze aankomst waren we buiten São Paulo en kregen we het echte Brazilië te zien. En dat was prachtig, echt prach-tig. We reden door de natuur, de bergen, kleine authentieke en karteristieke dorpjes, langs beekjes, meertjes en rivieren, al met al te veel om op te noemen. Net als de natuur was het feest prach-tig. We hebben ons ontzettend vermaakt op het festival. ’s Nachts geslapen in een studentenhuis en de volgende dag dezelfde rit terug. Ter afsluiting van het weekend het we met de groep een bezoek gebracht aan de wereldberoemde Skye Bar. Vrij prijzig, maar wel impressive. Vanaf het dakterras hadden we een uitzicht over de kolossale skyline van São Paulo. De foto in het album laat slechts een gedeelte zien van de uitgerekte skyline. Maar wel een mooie plaatje!

Donderdag 10 mei zijn we ’s avonds naar de voetbalwedstrijd gegaan van São Paulo F.C. tegen Ponte Preta, een club uit het nabijgelegen Campinas. Mijn buddy, Rubens Moura, had kaartjes geregeld voor de match. We wisten al dat het verkeer een in São Paulo een hel was maar het werd nog wel even benadrukt toen we met de bus naar Morumbi gingen. Morumbi is het stadion van São Paulo dat is gelegen in de gelijknamige wijk. São Paulo kwam al snel op achterstand. Om door te mogen naar de volgende ronde van de Copa do Brasil moest er nu minimaal met twee doelpunten verschil gewonnen wonnen. De eindstand was uiteindelijk 3-1. Een groot feest dus. Dat Brazilië het voetballand bij uitstek is kwam naar voren in de passie van de supporters. Al met al een hele mooie ervaring.

De Reis en de Eerste Dagen

Brazilië. Brazilië is het land van het carnaval en de samba, van de Copacabana en het voetbal, en het land waar ik tien weken zal verblijven. Even voor diegene die het nog niet weet: de reis bestaat uit twee delen en isgeorganiseerddoor de studievereniging van mijn faculteit. Het eerste deel van de reis, vijf weken, bestaat uitvoeren van een onderzoek voor een Nederlands bedrijf. Tien onderzoeken worden uitgevoerd door koppels van deelnemende studenten en de elfde wordt uitgevoerd door het bestuur. Tijdens het tweede deel, tevens vijf weken, reizen we in reisgroepen het land rond.

Het eerste deel van de reis is spoedig verlopen, zonder vertragingen. De reis nam, van het opstijgen in Amsterdam tot het landen op Gaurulhos, een international vliegveld en tevens voorstad van de 20 miljoen inwoners tellende metropool São Paulo, in totaal 17 uur in beslag. Ik persoonlijk heb tijdens deze nachtvlucht zo goed als niet geslapen. De twee bestuursleden die een week voor ons uitgevlogen waren voor het in orde maken van de hotels etc. hadden busvervoer naar het hotel verzorgd. Het hotel is gelegen in São Paulo, aan een straat dieparallelloopt aan de Avenida Paulista. Avenida Paulista is de hoofdstraat van het business-district van de stad. Bij aankomst in ons hotel konden we direct deelnemen aan het goed verzorgde ontbijtbuffet.

Onze eerste dag in Sampa, het koosnaampje van de locals voor hun stad, was verwarrend. Het tijdsverschil van -5 uur en de uitgebreide lunch die met gemak als diner gekwalificeerd kon worden maakte 15:00u aanvoelen als middernacht. De uitgebreide lunch schijnt hier trouwens de standaard te zijn en het buffet waar wij aan deel namen voldeed dan ook allebehoeftendie normaal gepaard gaan met het avondeten. Als digestief hebben we aantal drankjes genomen van het soort dat de gastheer ons tijdens het diner al het laten proeven; de caipirinha. De terugreis leidde ons door de levendige wijk Vila Madelana naar de metro. Ter afsluiting nog een drankje gedaan en toen was de spreekwoordelijke koek definitief op.

De maandag was voor ons net als voor vele mensen de eerste werkdag van de week. De uitzondering daargelaten dat zo ongeveer iedere Nederlander koninginnedag aan het vieren was. De dag ging snel voorbij. ’s Avonds zijn weuit etengeweest met onze buddies en om ook maar een klein beetje een koninginnedagsfeer te creëren waren we zo veel mogelijk in oranje gekleed. De buddies zijn studenten van Braziliaanse universiteiten die ons assisteren bij ons onderzoek. Met onze oranje shirts aan konden we het uiteraard niet laten om ze te herinneren aan de fenomenale kwartfinale van het WK die bij de Brazilianen, zo bleek, nog vers in het geheugen gegrift stond. Het eten was heerlijk maar niet traditioneel Braziliaans; Sushi! Al met al een hele gezellige avond gehad.

Binnenkort meer verhalen!